Boulangisme en andere politieke trends

Boulangisme en andere politieke trends

  • De Republiek voor de verkiezingen. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.1.

  • De monarchie en de graaf van Parijs. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.2.

  • The Empire en Prince Victor. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.3.

  • Generaal Boulanger. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.4.

sluiten

Titel: De Republiek voor de verkiezingen. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.1.

Auteur :

Aanmaakdatum : 1889

Datum getoond: 30 maart 1889

Dimensies: Hoogte 64 - Breedte 44

Techniek en andere indicaties: Lithografie door GLUCQ (Gaston Lucq) Imprimerie Pellerin & Cie.

Opslaglocatie: MuCEM-website

Contact copyright: © Foto RMN-Grand Palais - T. Le Magesite web

Foto referentie: 05-526395 / 50.21.408D

De Republiek voor de verkiezingen. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.1.

© Foto RMN-Grand Palais - T. Le Mage

sluiten

Titel: De monarchie en de graaf van Parijs. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.2.

Auteur :

Aanmaakdatum : 1889

Datum getoond: 30 maart 1889

Dimensies: Hoogte 44 - Breedte 64

Techniek en andere indicaties: Lithografie door GLUCQ (Gaston Lucq) Imprimerie Pellerin & Cie.

Opslaglocatie: MuCEM-website

Contact copyright: © Foto RMN-Grand Palais - T. Le Magesite web

Foto referentie: 05-526396 / 50.21.408D

De monarchie en de graaf van Parijs. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.2.

© Foto RMN-Grand Palais - T. Le Mage

sluiten

Titel: The Empire en Prince Victor. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.3.

Auteur :

Aanmaakdatum : 1889

Datum getoond: 30 maart 1889

Dimensies: Hoogte 44 - Breedte 64

Techniek en andere indicaties: Lithografie door GLUCQ (Gaston Lucq) Imprimerie Pellerin & Cie.

Opslaglocatie: MuCEM-website

Contact copyright: © Foto RMN-Grand Palais - T. Le Magesite web

Foto referentie: 05-526397 / 50.21.408D

The Empire en Prince Victor. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.3.

© Foto RMN-Grand Palais - T. Le Mage

sluiten

Titel: Generaal Boulanger. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.4.

Auteur :

Aanmaakdatum : 1889

Datum getoond: 30 maart 1889

Dimensies: Hoogte 64 - Breedte 44

Techniek en andere indicaties: Lithografie door GLUCQ (Gaston Lucq) Imprimerie Pellerin & Cie.

Opslaglocatie: MuCEM-website

Contact copyright: © Foto RMN-Grand Palais - T. Le Magesite web

Foto referentie: 05-526394 / 50.21.408D

Generaal Boulanger. Supplement bij Figaro gedateerd 30 maart 1889, p.4.

© Foto RMN-Grand Palais - T. Le Mage

Publicatiedatum: februari 2007

Historische context

Generaal Boulanger, geboren uit "het verlangen van de massa"?

De korte boulangistische periode werd gekenmerkt door enkele publieke uitbarstingen die het kenmerk waren van Boulanger, een man van zekere aanwezigheid. Tussen zijn eerste tussenkomst in de Kamer, waar hij de repressie van de mijnwerkersbeweging van Decazeville weigerde, en zijn vlucht naar België nadat hij de Republiek bijna in een staatsgreep had gebracht, vallen twee afleveringen op: de terugblik op 14 juli 1886 in Longchamp en het gedwongen vertrek naar Clermont op 8 juli 1887. Bij beide gelegenheden werden Boulanger's moedige houding en demagogie alleen geëvenaard door het collectieve delirium dat hij ontketende: 'Het is Boulanger die 'we need', zongen de mensen van Parijs.

Was hij een bonapartistisch epigoon, de mogelijke opvolger van een verbannen monarchie, de caesar die een aarzelende republiek nodig had? Was hij de waarborg van echte volkssoevereiniteit, eerder volksraadpleging dan parlementair, of een voorzienige redder zoals Frankrijk in zijn geschiedenis vaak had gekend?

Foto analyse

"Afbeeldingen en politiek"

Op 30 maart 1889, twee dagen voordat Boulanger naar Brussel vluchtte en een week voor zijn proces voor het Hooggerechtshof van de Senaat, werd de redactie van de krant Le Figaro besluit zijn lezers een supplement aan te bieden met de titel "Afbeeldingen en politiek". Omwille van de "onpartijdigheid" krijgen de vier belangrijkste politieke stromingen van die tijd (republikeinen, monarchisten, bonapartisten en boulangisten) elk een pagina waarop hun respectieve "populaire afbeeldingen" worden weergegeven. De volgorde gevolgd door Le Figaro vanuit politiek oogpunt zinvol.

Op de eerste pagina staat het "woord" voor de republiek, het regime dat negentien jaar eerder was opgericht. De IIIe République wordt hier gepersonifieerd door een vrouw gedrapeerd in de antieke stijl en omgeven door een kroon die doet denken aan Bartholdi's Vrijheidsbeeld (1884). Op de centrale afbeelding, zoals in de veertien vignetten die republikeinse werken verheerlijken, is de Republiek niet Marianne met de Frygische muts. Dit is om de andere drie "vrijers" van de regering van Frankrijk beter te laten spreken.

De tweede pagina betreft dus de monarchie, het 'natuurlijke' regime van Frankrijk gedurende eeuwen, in ieder geval tot 1848. De potentiële monarch, Philippe, graaf van Parijs, verschijnt schrijlings op de helft van de pagina, naast twaalf vignetten die verwijzen naar de gebroken beloften van de republiek.

De derde pagina weerspiegelt de tweede met het portret van Victor Napoleon als ruiter. De parallel tussen Napoleon Bonaparte en de zoon van prins Jérôme, veroordeeld tot ballingschap sinds 1886, dient als een programma: een sterk en volksraadpleging regime.

Ten slotte presenteert de vierde pagina het boulangisme op een complexe manier. Glücq combineert een portret te paard, twee vignetten, een caleidoscoop van boulangistische persoonlijkheden en een ongerijmd geïllustreerd "spel van de algemene gans". In vergelijking met de andere drie pagina's is de tekst hier een leuke plek en geen serieuze of zelfs maar mobiliserende toespraak. Bovendien zijn de beelden zeer gevarieerd, alsof ze aandringen op de onmogelijke samenhang van het Boulangist-kamp. De lijn is onnauwkeurig, bijna slordig en staat in contrast met de grondigheid van de scènes die in de vignetten zijn getekend ten gunste van de Republikeinen of de monarchisten.

Interpretatie

Pers- en massa-educatie in het republikeinse Frankrijk

Een geïllustreerde aanvulling van de kwaliteit van die van Figaro was in die tijd niet gebruikelijk, evenmin als het gebruik van een drukpers als Pellerin. Dit huis was de referentie-uitgever van afbeeldingen van Épinal, een genre van populaire afbeeldingen dat in het midden van de 19e eeuw een revolutie teweegbracht.e eeuw door ontwerper Charles Pinot. Hij had een nieuwe stijl van zeer nauwkeurig tekenen en een thema opgelegd waarmee de kwaliteit van de details en de kleuren kon worden benadrukt: de militaire uniformen.

Gaston Lucq, dit Glücq, ingehuurd in de vroege jaren 1880, profiteerde zelf van de installatie van een chromolithografie-werkplaats in de fabriek om het productassortiment van Pellerin verder uit te breiden. Glücq zou dus het "reclamebeeld" hebben uitgevonden, dat zowel voor politieke propaganda als voor commerciële reclame zou kunnen worden afgewezen. De vermelding op de zijkant: "Industriële reclame & politieke propaganda naar populair imago" zegt veel over de mix van genres die toen heersten.

Het feit dat een en dezelfde persoon het supplement illustreerde, is behoorlijk verontrustend. We begrijpen de relatie niet tussen deze litho's in opdracht en de afbeeldingen die tussen 1881 en 1889 verspreid zouden zijn. Bovenal veroorzaakt de behandeling van de verschillende militaire figuren verwarring die de kracht van het beeld relativeert en uiteindelijk een beroep op de tekst vereist. .
Ten slotte wordt generaal Boulanger, ondanks de onpartijdigheid die door het hoofdartikel wordt geclaimd, op een ironische manier behandeld, zijn imago slordig, alsof hij verzadigd is van zichzelf. Le Figaro, een anti-militaristische krant, geeft dus duidelijk aan dat het niet gelooft in de voorzienige man, maar de kant van het meer traditionele alternatief kiest, althans sinds de XVIIIe eeuw, tussen monarchie en republiek. Er waren dus beelden die de populaire fascinatie niet overbrachten of aanwakkeren, integendeel. Maar woog dit discours tegen de stroom echt op de iconografische productie (almanak van 1886, portretten, liederen, enz.) Waarvan Boulanger veel profiteerde?

  • 14 juli
  • allegorie
  • bonapartisme
  • boulangisme
  • Derde Republiek
  • Baker (algemeen)

Bibliografie

Adrien DANSETTE, Boulangisme, Parijs, Fayard, 1946. Raoul GIRARDET, Mythen en politieke mythologieën, Parijs, Le Seuil, 1986 Nicole GARNIER-PELLE, Franse populaire beelden, deel II, "Images of Epinal gegraveerd op hout", Parijs, R.M.N.-B.N.F., 1996. Jean MISTLER, Epinal en populaire beelden, Parijs, Hachette, 1961, Jacques NÉRÉ, Boulangisme en de pers, Parijs, Armand Colin, 1964 (heruitgegeven in 2005) Jean-François SIRINELLI (ed.), De Franse rechten, van de revolutie tot nu, Parijs, Gallimard, coll. "Folio History", 1992 Michel WINOCK, Zeshoekige koorts, Parijs, Le Seuil, 1987.

Om dit artikel te citeren

Alexandre SUMPF, "Boulangisme en andere politieke tendensen"


Video: 29 juillet 1881: loi sur la liberté de la presse